logo

Treylerdeki Sahtecilik Sektörün Gücüne Zarar Veriyor

Treylerdeki-Sahtecilik-Sektörün-Gücüne-Zarar-Veriyor-1

Rehinli treylerlerin yeni şasi numarası ile başka bir üreticiye ait uygunluk belgesi ve uygun olmayan bir faturayla tekrar trafiğe çıkmasıyla gerçekleştirilen sahtecilik sebebiyle treyler sektörü büyük zarar görüyor.

Treyler sektörünün kanayan yarası haline gelen sahtecilik, çözüm bekleyen en önemli konular arasında yer alıyor. TREDER’in sahteciliği karşı girişimleri devletin en üst makamlarına kadar ulaşırken, TREDER hazırladığı ayrıntılı raporu Başbakanlığa sunarak çözüm talebini yineledi. Raporda sahteciliğin nasıl yapıldığı, hangi yöntemler izlenildiği örnekleriyle dile getirilirken denetim yapan kolluk kuvvetlerinin ve Ulaştırma Bakanlığı denetçilerinin daha dikkatli olması gerektiğini dile getiriliyor.

Treyler sektöründe sahtecilik olarak, Onay belgesi olmadan üretim yapan, bir Tip Onay belgesiyle birden fazla araç üreten, Tip Onayını satan veya satın alan, düşük fatura keserek satış yapan ve eleman çalıştıran firmaların faaliyetleri kastediliyor. Sahtecilik diğer adıyla “Change” (Orijinal aracın şasi numarasını değiştirip, aynı aracı sahte fatura ve teknik belgelerle piyasaya yeni bir marka ve plakayla sürmek) olarak adlandırılıyor.

Sahtecilik nasıl yapılıyor?

Trafiğe tescili yapılan,  ruhsatında ‘rehinli’ ibaresi bulunan borçlu treylerlerin, sahteci firmalar tarafından şasi numaraları siliniyor, yeni bir şasi numarası ile başka bir üreticiye ait bir uygunluk belgesi ve uygun olmayan bir faturayla tekrar trafiğe tescili yapılıyor. İşleri kötü giden nakliyeciler ve bu işi kendisine meslek edinmiş organize suç örgütleri bu yola başvuruyor. Bu tip sahtekarlıklar, işini hakkıyla yapan nakliye firmaları ve treyler üreticilerini, çok büyük bir haksız rekabet ile karşı karşıya bırakıyor.

Trafiğe tescili yapılmış araçlar, İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik (AİTM) ve Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği’ne (MARTOY) AİTM yönetmeliği kapsamı dışında uygunsuz biçimde tadilat operasyonlarına tabi tutuluyor, araçların boya rengi ve araç tipi değiştirilerek mevzuata tamamen aykırı değişiklikler yapılıyor. Şasi plaketleri değiştiriliyor, şasi numaraları araç üzerinden siliniyor. Araçların yeni bir şasi numarası ile başka bir üreticiye ait bir uygunluk belgesi ve uygun olmayan bir faturayla tekrar trafiğe tescili yaptırılıyor. Araçlar bu durumda trafikte uzun süreler kullanılmış olmasına rağmen yeni bir araçmış gibi muamele görüyor.

Binlerce Kayıp Araç Olduğu Tahmin Ediliyor

Sahtecilik uygulamalarında, sökülen dingil, fren sistemi, elektrik sistemi gibi ekipmanlar başka araçlarda da kullanılıyor. Tadilat işlemini takiben araca eski ruhsatı üzerinden tadilat projesi hazırlatılarak ruhsatının yenilenmesi de sağlanıyor. Bu tür araç imalatları A.İ.T.M. ve MARTOY yönetmeliklerine uygun değil.

Finans kurumlarından alınan bilgilere göre, bahsedilen sahtecilikler sonucu, halen trafikte seyir eden binlerce yarı römorkun kayıp olduğu tahmin ediliyor.

Bu şekilde tadil veya üretim yöntemiyle piyasaya çıkan araçların uyması gereken teknik zorunlulukları karşılayıp karşılamadığı kimse tarafından bilinmiyor ve ortaya çıkan araçlar trafikteki can ve mal güvenliğini önemli ölçüde tehdit ediyor.

Sahteciliğin Etkisiyle Treylerin Finansmanı Güçleşiyor

Sahtecilik yüzünden finans kuruluşları taşımacılara kredi vermekten kaçınıyor ve kredi maliyetleri artıyor.

Sanayi Bakanlığı’ndan almış olduğu “ Araç Tip Onay Belgeleri’ni” kötüye kullanarak sektöre zarar veren ve bunu hukuki boyutta suç işlemeyi de içine alacak şekilde yapan firmalar azımsanmayacak sayıda. Bu firmalar şu an için treyler üretmedikleri halde Sanayi Bakanlığı’ndan daha önce almış oldukları Araç Tip Onay Belgeleri sayesinde üretim ve trafikte kendi ürettikleri marka ile tescil hakkına sahip olmaları sebebiyle, kendilerinin üretmedikleri treylerler için kendileri üretmiş gibi fatura kesiyor. Bunun neticesi olarak finans kurumlarına veya üretici firmalara halen ödenmemiş borcu olan orijinal treylerler ortadan kayboluyor ve treyler sektörü büyük zarar görüyor.

TREDER’in Çabaları Sonuç Vermeye Başladı

Bugüne kadar treylerde “change”  hukuken yeterli derecede bilinmeyen ve daha önce hakkında emsal karar oluşturulmamış belirsiz bir alan olması nedeniyle mevzuatta hukuki boşlukları değerlendiren çıkar amaçlı suç örgütlerinin bu yola sıkça başvurması zararı katlamaya başladı.

Söz konusu suçun yasal zeminin çok doğru oluşmamış olması sebebiyle mağdurların hakkını aramak konusundaki mücadelesi çok hızlı ve kolay netice elde edilebilir olmadığı için hak arama yolundaki mücadeleler çoğu zaman kovuşturmaya yer olmadığına dair takipsizlik kararıyla sonuçlanıyordu.

Açılan davalar ve bilirkişi raporlarının da suç duyurularının ve davaların haklılığı yönünde görüş bildirmeye başlaması da olumlu bir gelişme olarak görülüyor.

Tüm bu gelişmeler change diye tabir edilen sahteciliğin cezalandırılmasına ve dolayısıyla önlenmesine önemli bir basamak oluşturuyor. Treyler sektörünün sağlıklı gelişimi nakliyeciler arasındaki haksız rekabetin önlenmesi ve emek hırsızlığın son bulması açısından mahkemelerin kararı son derece önemli olacak.

Treylerdeki-Sahtecilik-Sektörün-Gücüne-Zarar-Veriyor-2

Zarar Nasıl Meydana Geliyor

• Aracın resmi kayıtlı aksamları üzerinde işlemler uygulanarak, şase numarası silinerek ruhsatı hukuka aykırı işlemlere tabi tutularak değiştiriliyor.

• Araca uygunluk veren makine mühendisi, üretimin ruhsattaki firmaya ait olmadığını bilerek T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın kendisine tanıdığı yetkileri kötüye kullanıyor ve TMMOB‘nin meslek etik kurallarına aykırı davranıyor.

• Fatura düzenleyen şirket, sahibi olmadığı ve/veya üretimini yapmadığı bir araç için fatura düzenliyor ve satışını yapmak ve düzenlenen faturalar düşük bedelli olduğu için vergi az gösteriliyor ve devlet aleyhine vergi kaybına sebep oluyor.

• Aracın gerçek sahibi firma ise aracının üzerinde rehin, haciz ve mahkeme tarafından iflas erteleme tedbiri olduğunu bildiğinden dolayı bu engelleri ortadan kaldırmak amacıyla hukuksal korumaları ortadan kaldırıyor, adli sisteme zarar veriyor. Böylece araç üzerinde rehin, haciz sahibi bulunan alacaklı şirketin ileriye dönük teminat hakkı ortadan kaldırıyor ve mağdur ediliyor.

Denetimler caydırıcılık sağlayabilir

Sahtecilik ve usulsüzlüklerin önüne geçilmesinde ve caydırıcılığın oluşmasının sağlanmasında yapılacak denetimlerin önemli bir rolü var. Öncelikle tip onay belgelerindeki usulsüzlüklerin önüne geçilmesi için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın önemli bir işlevi bulunuyor. Bakanlığın rutin olarak yaptığı denetimlerin yanı sıra şikayete bağlı denetimleri de bulunuyor. Denetim mekanizmasının çalışması için nakliyecilerin, üreticilerin usulsüzlük yaptığına inandığı kişi ve firmalar hakkında şikayet mekanizmasını çalıştırması gerekiyor.

Halihazırda tip onay belgesi bulunan üretici firmaların üretim yerlerinin dönemsel denetimler gerçekleştirilmesi ve bu denetimler sırasında gerek firmanın üretim sahalarının teknik donanım yeterliliği gerekse treyler satışlarını gösteren fatura adetleri ile üretim için kullanılan parçaların alım faturalarının örtüşmesi gerekiyor. Treyler üretimi için gereken ekipman, parça, komponent ve personel yeterliliğinin gözetime tabi olması gerektiği vurgulanıyor.

Share

Yeni Yorumlar Kapalı.